TIỀN MÃN KINH - MÃN KINH LÀ GÌ ?

Tiền mãn kinh - mãn kinh là hiện tượng sinh lý bình thường của người phụ nữ xảy ra khi nồng độ estrogen giảm. Tuổi mãn kinh bao gồm thời kỳ trước, trong và sau mãn kinh.


TIỀN MÃN KINH – MÃN KINH LÀ GÌ ?

- Tiền mãn kinh - mãn kinh là hiện tượng sinh lý bình thường của người phụ nữ xảy ra khi nồng độ estrogen giảm. Tuổi mãn kinh bao gồm thời kỳ trước, trong và sau mãn kinh.
- Tuổi mãn kinh trung bình từ 48 - 52 tuổi. Nếu mãn kinh trước 40 tuổi gọi là mãn kinh sớm, và nếu sau 55 tuổi gọi là mãn kinh muộn.
- Mãn kinh được chẩn đoán chủ yếu dựa trên lâm sàng, khi một phụ nữ từ trƣớc vẫn có kinh đều mỗi tháng lại tự nhiên ngừng, không có kinh trong 12 chu kỳ liên tiếp.
- Khi một phụ nữ còn trẻ (dưới 40 tuổi mà vô kinh liên tiếp 12 tháng) hoặc một phụ nữ đã bị cắt tử cung mà có một số các triệu chứng cơ năng của mãn kinh, muốn chẩn đoán là mãn kinh cần làm các xét nghiệm định lượng nội tiết buồng trứng và tuyến yên.
- Mãn kinh thường là tự nhiên, nhưng cũng có thể do phẫu thuật cắt bỏ hai buồng trứng vì bệnh lý, do xạ trị.

trieu-chung-thuong-gap-tien-man-kinh.jpg

TIỀN MÃN KINH LÀ GÌ ?

Là giai đoạn kéo dài khoảng 2 đến 5 năm trước khi kinh nguyệt dừng hẳn

Triệu chứng thường gặp của tiền mãn kinh là gì ?

- Rối loạn kinh nguyệt dưới dạng chu kỳ kinh ngắn lại hay thưa ra, rong kinh, rong huyết , cường kinh
- Xuất hiện hội chứng tiền kinh: tăng cân, lo âu, căng thẳng, đau vú…
- Xét nghiệm nội tiết không có ý nghĩa vì thời kỳ này nội tiết đã trong tình trạng không ổn định

Tiền mãn kinh nên uống thuốc gì ?

- Thuốc ngừa thai kết hợp, đặc biệt loại thế hệ mới
- Progestins dùng trong 10 ngày mỗi tháng

MÃN KINH LÀ GÌ ?

Mãn kinh là khi người phụ nữ đã mất kinh liên tiếp 12 tháng

Triệu chứng thường gặp khi mãn kinh.

Tắt kinh :Mất kinh liên tiếp 12 tháng.

Rối loạn vận mạch.

- Cơn bốc nóng mặt.

+ Thường xảy ra đột ngột, tự nhiên cảm thấy bốc nóng mặt, cổ, ngực.
+ Cơn bốc nóng xảy ra chừng vài phút, có thể ngắn hơn, chỉ vài giây, nhưng thường kèm theo triệu chứng vã mồ hôi. Thường các cơn bốc nóng hay xảy ra vào ban đêm hoặc trong khi có stress
+ Triệu chứng này thường kéo dài 6 tháng đến vài năm, có thể 2 - 3 năm nhưng cũng có người đến 5 năm.

- Vã mồ hôi.

+ Có thể kèm theo cơn bốc nóng mặt hay xảy ra đơn lẻ.
+ Vã mồ hôi cũng thường xảy ra vào ban đêm nên gây mất ngủ, khó chịu.

trieu-chung-man-kinh.jpg

Triệu chứng thần kinh tâm lý.

- Hồi hộp, mệt mỏi, khó chịu.
- Mất ngủ, giảm cảm giác khi quan hệ tình dục hay lo lắng, cáu gắt, trầm cảm.
- Đau nhức xương khớp, có thể xuất hiện cơn đau nhức nửa đầu (migrain).

Triệu chứng tiế​t niệu - sinh dục.

- Âm đạo khô teo, giao hợp đau, dễ bị viêm, nhiễm khuẩn, khám âm đạo thấy niêm mạc mỏng, khô, nhợt nhạt.
- Các dây chằng giữ tử cung và các cơ quan vùng chậu mất tính đàn hồi và sức căng nên dễ đưa đến sa sinh dục.
- Tử cung và cổ tử cung teo nhỏ. Nội mạc tử cung mỏng, không còn có hiện tượng phân bào hay chế tiết, rất ít mạch máu.
- Niêm mạc đường tiết niệu cũng teo mỏng, dễ nhiễm khuẩn tiết niệu, són tiểu hay đái dắt, tiểu không tự chủ.

Xét nghiệm nào giúp chẩn đoán mãn kinh ở phụ nữ ?

- Xét nghiệm định lượng FSH và estradiol
- Cholesterol toàn phần, triglycerid, HDL, LDL, lipoprotein.
- Chức năng gan, thận, điện tim.
- Chụp vú.
- Sàng lọc ung thư cổ tử cung, nội mạc tử cung bằng tế bào âm đạo - cổ tử cung, soi cổ tử cung, nạo sinh thiết niêm mạc tử cung, đo mật độ xương.

MÃN KINH ĐIỀU TRỊ NHƯ THẾ NÀO ? MÃN KINH NÊN UỐNG THUỐC GÌ ?

Điều trị mãn kinh bao gồm :Nội tiết và tư vấn cho người bệnh.

Nguyên tắc sử dụng nội tiết: liều thấp nhất có hiệu quả.

- Thời gian sử dụng tùy thuộc vào thể trạng và yêu cầu từng người.
- Phối hợp estrogen/progestogen nếu còn tử cung.
- Để giống với sinh lý, estrogen được dùng là estrogen tự nhiên hoặc gần giống với tự nhiên
- Hiện nay trên thị trường có nhiều loại thực phẩm chức năng gần giống với estrgen tự nhiên được sử dụng rộng rãi

Chống chỉ định sử dụng nội tiết.

- Có ung thư hay nghi ngờ ung thư.
- Có thai hay nghi ngờ có thai.
- Có khối u liên quan đến nội tiết.
- Đã bị viêm tắc tĩnh mạch hay động mạch.
- Đang bị xuất huyết âm đạo bất thường chưa chẩn đoán được nguyên nhân.

Chế độ dinh dưỡng, sinh hoạt.

- Giữ tinh thần thanh thản, vui tươi, cảm thấy có ích cho gia đình và xã hội
- Cần có hoạt động chân tay kèm theo hoạt động trí tuệ.
- Dinh dưỡng theo khoa học
- Uống bổ sung các loại vitamine, vi khoáng, ăn nhẹ vào buổi tối
- Cung cấp thông tin về các triệu chứng cơ năng của tuổi mãn kinh và giải thích rõ nguyên nhân của các triệu chứng là những thay đổi nội tiết chứ không phải bệnh lý
- Cung cấp kiến thức về những bệnh lý mà tuổi mãn kinh thường gặp, cách dự phòng, chẩn đoán sớm và điều trị
- Cung cấp kiến thức về các biện pháp điều trị và dự phòng các triệu chứng và bệnh lý nói trên, phân tích rõ về hiệu quả cũng như các tác dụng phụ có thể có của các cách điều trị, đưa  ra lịch theo dõi và thời gian cần điều trị đối với mỗi triệu chứng và bệnh lý
- Cần giải thích rõ các bệnh ung thư có thể xảy ra cho phụ nữ tuổi mãn kinh, cố gắng tập trung hướng dẫn làm các xét nghiệm để phát hiện sớm các loại ung thư ở phụ nữ cao tuổi nhƣ ung thư cổ tử cung, ung thư vú...

TIỀN MÃN KINH - MÃN KINH NÊN ĂN GÌ ?

tien-man-kinh-man-kinh-nen-an-gi-kieng-an-gi.jpg

Axít béo omega-3: Đây là loại a xít béo thiết yếu giúp giảm tình trạng bốc hỏa, lo lắng trong giai đoạn mãn kinh. Bạn có thể nạp a xít béo omega-3 từ cá hồi, dầu gan cá…

Rau quả: Mãn kinh là một kiểu lão hóa sinh sản. Căng thẳng ô xy hóa và chứng viêm làm cho các triệu chứng mãn kinh trở nên tồi tệ hơn. Điều này có thể làm tăng rủi ro bị loãng xương và mắc bệnh tim mạch. Rau quả là những loại thực phẩm giàu chất chống ô xy hóa giúp loại bỏ các gốc tự do và giảm chứng viêm.

Đậu nành: Các sản phẩm từ đậu nành là một nguồn estrogen thực vật dồi dào, có tác dụng hỗ trợ cân bằng các hormone.

Chất xơ: Những thực phẩm giàu chất xơ giúp giảm tình trạng táo bón, đồng thời hạ thấp mức cholesterol và glucose trong máu ở giai đoạn mãn kinh.

Calcium: Bạn có biết trong giai đoạn mãn kinh, việc hấp thu calcium sẽ ít đi. Thực phẩm giàu calcium gồm sữa và các sản phẩm từ sữa, hạnh nhân và cá.

tien-man-kinh-man-kinh-nen-an-gi.jpg

Thực phẩm giàu Canxi

TIỀN MÃN KINH - MÃN KINH NÊN KIÊNG ĂN GÌ ?

Rượu bia,thuốc lá: Những loại nước có cồn kích hoạt cơn bốc hỏa, nhức đầu, gây đổ mồ hôi ban đêm, lo lắng và những triệu chứng khác của giai đoạn mãn kinh. Vì thế, phụ nữ nên tránh dùng rượu bia sau khi mãn kinh càng nhiều càng tốt.

ruou-bia-nguyen-nhan-gay-viem-hong-man-tinh.jpg

Thực phẩm cay: Ớt có thể gây bốc hỏa và đổ mồ hôi trộm nếu được dùng gần thời gian đi ngủ. Mặc dù vậy, cũng không nên “tuyệt giao” hoàn toàn với ớt do hợp chất hiện diện trong ớt giúp giảm nhẹ bệnh thoái hóa khớp và bệnh vẩy nến. 

viem-thanh-quan-man-tinh-nen-kieng-gi-1.jpg

Thực phẩm chế biến: Hiện chúng ta đang trở nên phụ thuộc các loại thực phẩm chế biến vốn đa phần chứa natri, chất khiến cơ thể giữ nước, có thể khiến bạn cảm thấy khó chịu và bị chướng bụng. Hấp thu quá nhiều muối cũng có thể làm tăng huyết áp, khiến bạn dễ bị đột quỵ hay mắc bệnh tim.

Caffeine: Nhiều người thích uống cà phê vào buổi sáng hoặc trong giờ làm việc để duy trì sự tỉnh táo. Thức uống chứa caffeine là vô hại nếu bạn chỉ uống 1 - 2 tách mỗi ngày. Các chuyên gia dinh dưỡng khuyến nghị sử dụng trà thảo dược thay cho cà phê.

Thực phẩm nướng: Chứa nhiều chất béo bão hòa và các loại đường đơn glucose, fructose và galactose. Nó làm cho các triệu chứng mãn kinh thêm nghiêm trọng. Các loại thực phẩm nướng bao gồm bánh ngọt, bánh nướng xốp, bánh quy...

Thuốc 365 tổng hợp